Znormalizowane zarysy gwintu

Normy opisujące gwinty

Standardowe wymiary gwintów i nakrętek są ustalane przez międzynarodowe i krajowe normy, które zapewniają kompatybilność i wymienność elementów złącznych w różnych aplikacjach. Oto najczęściej stosowane gwinty według standardów wymiarów gwintów i nakrętek.

Gwint metryczny (ISO)

Najpowszechniej stosowane na świecie, oparte na systemie metrycznym:

Średnice: typowe średnice zewnętrzne wahają się od M2 do M30 (gdzie M oznacza metryczny, a liczba to średnica w milimetrach). Większe średnice, takie jak M36, M42, itp., są również używane, ale rzadziej, w dużych konstrukcjach np. mostach.
Skok gwintu: Zależy od średnicy; dla małych śrub (np. M2, M3) skok może wynosić od 0,4 mm do 0,5 mm, dla większych (np. M10, M12) – około 1,5 mm do 1,75 mm.

Gwinty UNC i UNF (ANSI/ASME)

Mają zastosowanie głównie Stanach Zjednoczonych i innych krajach używających systemu imperialnego. Często używane w zaworach i czujnikach:

UNC (Unified Coarse Thread): grubsze gwinty, często używane w konstrukcjach ogólnego zastosowania.
UNF (Unified Fine Thread): drobniejsze gwinty, zapewniające większą siłę zacisku i dokładność; używane w precyzyjnych aplikacjach.
Średnice: począwszy od #0 (bardzo małe) do ponad 1 cala. Średnice wyrażane są w calach, np. ¼”, ½”.

Gwinty Whitwortha (BSW i BSF)

Tradycyjne brytyjskie standardy, nadal stosowane w hydraulice, nazywane także gwintami rurowymi lub poprostu gwintem rurowym:

BSW (British Standard Whitworth): grubszy gwint.
BSF (British Standard Fine): drobniejszy gwint.
Średnice: podobnie jak w przypadku systemu imperialnego, wyrażane są w calach.

Nakrętki

Rozmiary nakrętek: nakrętki dopasowane są do średnic gwintów. Na przykład nakrętka M10 pasuje do gwintu M10.
Wysokość nakrętki: standardowa wysokość nakrętki często wynosi około 0,8 razy średnica gwintu. Wysokośc jest różna i zależna od typu nakrętki. Więcej o nakretkach i ich rodzajach znajdziesz na naszej stronie w poniższym linku

Najczęściej stosowane wymiary

W praktyce najczęściej stosowane są gwinty o średnicach M3, M4, M5, M6, M8, M10, M12 w systemie metrycznym oraz ¼”, ½”, ¾” w systemie imperialnym. Wybór skoku i rodzaju gwintu (gruby czy drobny) zależy od specyfiki aplikacji, wymagań dotyczących wytrzymałości i precyzji.

Zastosowania

Mniejsze średnice (np. M3, M4, ¼”): elektronika, drobna mechanika.
Średnie średnice (np. M6, M8, ½”): ogólne zastosowania w budownictwie, motoryzacji.
Większe średnice (np. M12, M16, ¾” i większe): ciężka mechanika, konstrukcje budowlane, sprzęt przemysłowy.

Gwinty i ich geometrie opisane są w poniższych normach:

Poniżej znajdziesz normy/standardy opisujące geometrie gwintów metrycznych i calowych

ISO (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna):
ISO 68-1: Gwinty metryczne ogólnego zastosowania – Wybrane wymiary gwintu.
ISO 261: Gwinty metryczne ogólnego zastosowania – Średnice nominalne i skoki gwintu.
ISO 262: Gwinty metryczne ogólnego zastosowania – Wybrane serie średnic i skoków.
ISO 724: Gwinty metryczne ogólnego zastosowania – Wymiary nominalne.

ANSI/ASME (Amerykański Instytut Normalizacji/Amerykańskie Towarzystwo Inżynierów Mechaników):
ANSI/ASME B1.1: Gwinty jednocalowe (UNC, UNF, UNEF i inne).
ANSI/ASME B1.13M: Gwinty metryczne drobnozwojowe.

DIN (Niemiecki Instytut Normalizacji):
DIN 13: Gwinty metryczne ISO.
DIN 8140: Gwinty naprawcze.

Regionalne i Specjalistyczne Normy:
BS (British Standards):
BS 84: Gwinty brytyjskie.
BS 3643: Gwinty metryczne ISO i tolerancje.

JIS (Japanese Industrial Standards):
JIS B 0205-1/2: Gwinty metryczne i tolerancje w Japonii.

SAE (Society of Automotive Engineers):
SAE J476: Gwinty rurowe stosowane w przemyśle motoryzacyjnym.

Normy Specyficzne dla Branż:
Aerospace standards (np. NAS, MS): Stosowane w przemyśle lotniczym i kosmicznym.

SAE AS71051: Ta norma określa wymagania dotyczące gwintów ANPT, w tym wymiary i tolerancje. Jest to kluczowa norma dla gwintów ANPT stosowanych w przemyśle lotniczym.

Przykłady oznaczeń gwintów:

Nazwa gwintu	Parametry w oznaczeniu	Przykłady
Gwint Metryczny	Średnica zewnętrzna	M6
Metryczny drobnozwojny	Średnica zewnętrzna x skok	M80x3
Calowy (Whitwortha)	Średnica zewnętrzna	3/4”
Calowy drobnozwojny	Średnica zewnętrzna x skok	W80x1/6”
Rurowy (zewnętrzny)	Średnica przelotu	R3”
Rurowy (wewnętrzny)	Średnica przelotu	G1/2”
Trapezowy symetryczny	Średnica zewnętrzna x skok	Tr24x5
Trapezowy niesymetryczny	Średnica zewnętrzna x skok	S22x6
Trapezowy niesymetryczny 45°	Średnica zewnętrzna x skok	S45°48×8
Okrągły	Średnica zewnętrzna x skok	Rd32x1/2”
Stożkowy calowy (Briggsa)	Średnica zewnętrzna	StB1”
Stożkowy metryczny	Średnica zewnętrzna x skok	StM6x1
Edisona	Średnica zewnętrzna	E27
Edisona metryczna	Średnica zewnętrzna	Em16
Do rurek pancernych	Liczba skoków gwintu na 1 cal	P16
Do połączeń klosza z korpusem oprawy oświetleniowej	Średnica zewnętrzna	A84,5
Rowerowy	Średnica zewnętrzna	Rw9,5
Do zaworów do dętek	Średnica zewnętrzna	Gz10,3