Podcięcia obróbkowe, podcięcia technologiczne na wałkach

rootnoot••Rysunek Techniczny

Podcięcia technologiczne to specjalne zagłębienia w materiale często stosowane w projektowaniu elementów maszyn i urządzeń, które mają na celu usprawnienie montażu, produkcji lub zwiększenie wytrzymałości połączeń.

Podcięcia są wykorzystywane do eliminacji skutków skupienia naprężeń, zapewnienia przestrzeni na spoiny, umożliwienia montażu łożysk, wyjścia narzędzia (np. narzynki do wykonywania gwintów), uszczelek i innych elementów, a także do estetycznego modelowania powierzchni.

Z uwagi na to, że podcięcia technologiczne są znormalizowane można ich używać także jako wskazówkę do prawidłowego projektowania gwintów na wałkach i odległości odsunięcia gwintu od ściany tak, aby narzędzie obróbkowe miało miejsce na wyjście.

Podcięcia wymiaruje się podając ich głębokość, szerokość oraz położenie względem innych elementów konstrukcyjnych. Na rysunkach technicznych podcięcia są często zaznaczone jako specjalne cechy wymagające szczególnej uwagi w procesie produkcyjnym:

Rysunek przedstawiający rodzaje podcięć obróbkowych wraz z zamieszczaniem na nich wymiarów

A – dla jednej powierzchni pracującej

B – dla dwóch powierzchni pracujących

C – Dla jednej pow. pracującej

D – dla dwóch pow. pracujących

Wymiary podcięć obróbkowych według PN−58/M−02043

Średnica czopa
d [mm]

Rodzaje podcięć

od

do

A i B

C i D

b

a

z

b1

c

R1

R

a1

z

b2

b3

3

10

2

0,2

0,1

1,5

1

0,4

−

−

0,1

−

−

10

18

1

0,2

1,6

1,4

18

30

1,6

0,3

2,5

2,2

30

80

4

0,3

3,3

1,5

0,6

2,5

3,7

3,4

80

6

0,4

5

2,3

1

Wymiar średnicy czopa d (z odpowiednią tolerancją) jest podawany zwykle na rzucie głównym, dlatego nie powinien być podawany na rysunku podcięcia przedstawionego np. w powiększeniu.
Dwukrotne podanie tego samego wymiaru jest sprzeczne z „zasadą niepowtarzania wymiarów”.

Podcięcia rodzaju C i D stosuje się w przedmiotach podlegających obciążeniom zmiennym.

Przykład oznaczenia podcięcia obróbkowego rodzaju A o szerokości b = 2 mm:
Podcięcie A2 PN−58/M−02043

Przykład oznaczenia podcięcia obróbkowego rodzaju C o promieniu R = 1,6 mm:
Podcięcie C1,6 PN−58/M−02043

Oznaczenia podcięć obróbkowych w rysunku technicznym

Rysunek przedstawiający wymiarowanie uproszczone podcięcia obróbkowego